Ανέμισες για μια στιγμή το μπολερό
και το βαθύ πορτοκαλί σου μεσοφόρι
Αύγουστος ήτανε δεν ήτανε θαρρώ
τότε που φεύγανε μπουλούκια οι σταυροφόροι
*****
Παντιέρες πάγαιναν του ανέμου συνοδειά
και ξεκινούσαν οι γαλέρες του θανάτου
στο ρογοβύζι ανατριχιάζαν τα παιδιά
κι ο γέρος έλιαζε, ακαμάτης, τ'αχαμνά του
*****
Του ταύρου ο Πικάσο ρουθούνιζε βαριά
και στα κουβέλια τότε σάπιζε το μέλι
τραβέρσο ανάποδο, πορεία προς το βοριά
τράβα μπροστά, ξοπίσω εμείς και μη σε μέλει
*****
Κάτω απ' τον ήλιο αναγαλιάζαν οι ελιές
και φύτρωναν μικροί σταυροί στα περιβόλια
τις νύχτες στέρφες απομέναν οι αγκαλιές
τότες που σ' έφεραν, κατσίβελε, στη μπόλια
*****
Ατσίγγανε κι αφέντη μου με τι να σε στολίσω;
φέρτε το μαυριτάνικο σκουτί το πορφυρό
στον τοίχο της Καισαριανής μας φέραν από πίσω
κι ίσα ένα αντρίκειο ανάστημα ψηλώσαν το σωρό.
*****
Κοπέλες απ' το Δίστομο, φέρτε νερό και ξύδι
κι απάνω στη φοράδα σου δεμένος σταυρωτά
σύρε για κείνο το στερνό στην Κόρδοβα ταξίδι
μέσα απ' τα διψασμένα της χωράφια τα ανοιχτά
*****
Βάρκα του βάλτου ανάστροφη
φτενή δίχως καρένα
σύνεργα που σκουριάζουνε σε γύφτικη σπηλιά
σμάρι κοράκια να πετάν στην ερήμην αρένα
και στο χωριό να ουρλιάζουνε τη νύχτα εφτά σκυλιά.
*****
Ποίηση: Νίκος Καββαδίας
Μουσική: Θάνος Μικρούτσικος
Ερμηνεία: Γιάννης Κούτρας
Ο Σταυρός του Νότου-1979
Αφιερωμένο στη μνήμη του σημαντικού Ισπανού ποιητή Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα το ποίημα αυτό του Νίκου Καββαδία, από την ποιητική του συλλογή "Μαραμπού"-1933.
"Αύγουστος ήτανε δεν ήτανε θαρρώ"
Αύγουστος
ήτανε του 1933 όταν οι φασιστικές δυνάμεις δολοφόνησαν τον ποιητή, σε
ηλικία μόλις 38 χρόνων, κατά τη διάρκεια του Ισπανικού εμφύλιου πολέμου.
Δολοφονήθηκε
στην περιοχή της Γρανάδα από ένα εκτελεστικό απόσπασμα 12 ατόμων,
αποτελούμενο από αστυνομικούς, εθελοντές αλλά και κρατούμενους, τους
οποίους υποχρέωσαν να διαπράξουν τη δολοφονία του Λόρκα υπό την απειλή
της εκτέλεσης. Οι περισσότεροι δε από αυτούς δεν γνώριζαν καν ποιος
είναι αυτός που είχαν διαταχθεί να δολοφονήσουν. Για τη δολοφονία
κατηγορήθηκαν ακροδεξιοί πολιτικοί και επιχειρηματικοί κύκλοι, μέλη
επιφανών οικογενειών της Γρανάδας, καθώς και κάποιοι προερχόμενοι από
την άκρως συντηρητική οικογένεια του πατέρα του.
Γεια
σου, Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα! Η πιστολιά που σε σώριασε στον πέτρινο
τοίχο ενός χωριού της πατρίδας σου, τίποτε δεν κατάφερε να κάνει! Του
λαού η δύναμη που αγάπησες ανασταίνει τώρα τα λόγια σου για πάντα και
ξέρεις εσύ πόσο το δάκρυ ενός χωριάτη αξίζει περισσότερο απ΄όλα τα βραβεία των Ακαδημιών.
Οδυσσέας Ελύτης, Ανοιχτά Χαρτιά
"Κοπέλες απ' το Δίστομο, φέρτε νερό και ξύδι"
Ο Καββαδίας,
στο ποίημά του, δίπλα στο θάνατο του Λόρκα αντιπαραθέτει και άλλα
εγκλήματα πολέμου, όπως τη σφαγή στο Δίστομο, όπου οι Γερμανικές
κατοχικές δυνάμεις, στις 10 Ιουνίου 1944, σφαγίασαν ως αντίποινα τους
κατοίκους του χωριού.
Οι
νεκροί του Δίστομου έφτασαν τους 228, εκ των οποίων οι 117 γυναίκες και
111 άντρες, ανάμεσά τους 53 παιδιά κάτω των 16 χρόνων.
"στον τοίχο της Καισαριανής μας φέραν από πίσω"
Αναφορά του ποιητή μας στην εκτέλεση των 200 Ελλήνων αγωνιστών στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την 1η Μαΐου του 1944.
"Ζήτω η Ελλάδα. Ζήτω η λευτεριά!" ήταν τα τελευταία λόγια των μελλοθάνατων.
Έργο του χαράκτη Τάσσου
Ένας
ύμνος στην ειρήνη είναι το ποίημα του Καββαδία. Τα μηνύματα διαχρονικά
και ιδιαίτερα επίκαιρα και χρήσιμα στα δύσκολα χρόνια που ζούμε!!!
